«Το επίπεδο της επιλογής που αναπτύσσουμε στα ΕΠΑ είναι ανάλογο με την ακεραιότητα των ορίων μας. Όσο περισσότερο αφηνόμαστε, τόσο ισχυρότερα γίνονται τα όριά μας. Αυτό είναι ένα παράδοξο των ΕΠΑ: Η παράδοση δημιουργεί ισχυρότερα όρια». ΜΚΒ σελ. 148

Οι περισσότεροι μεγαλώσαμε σε οικογένειες χωρίς όρια. Φαινόταν ότι ο καθένας μπλεκόταν στις δουλειές του άλλου, έκρινε και έλεγε στον άλλον τι να σκεφτεί και να αισθανθεί. Ακόμη κι αν είχαμε καταλάβει την έννοια των ορίων, δε θα μπορούσαμε να τα θέσουμε για τον εαυτό μας εν μέσω της δυσλειτουργίας. Όμως σε κάποιο επίπεδο, συχνά ενστικτωδώς, γνωρίζαμε ότι τα όριά μας παραβιάζονταν, είτε επρόκειτο για συναισθηματικά είτε για σωματικά όρια.

Ως ενήλικες, ήμασταν συχνά οι παραβάτες ορίων, εξαιτίας της σύγχυσης που μάθαμε από την οικογένειά μας. Απλά δεν καταλαβαίναμε πώς λειτουργούσαν τα όρια και δεν ξέραμε πώς να τα τιμήσουμε.

Στα ΕΠΑ, μαθαίνουμε ότι η έλλειψη ορίων έχει να κάνει συνήθως με τον έλεγχο και το χειρισμό. Δεν είναι ποτέ τόσο απλό όσο φαίνεται και απαιτείται δουλειά για να ξεσκεπάσουμε τη ρίζα αυτού που συμβαίνει πραγματικά. Αλλά από τη στιγμή που αρχίζουμε να αντιμετωπίζουμε τα βαθύτερα θέματα και απελευθερώνουμε την επίδραση που έχουν επάνω μας, τα όριά μας ενδυναμώνονται· το αφήνουμε από τα χέρια μας και προσφέρουμε στους άλλους ανθρώπους την ευκαιρία να βρουν το δικό τους δρόμο χωρίς τη βοήθειά μας. Μαθαίνουμε να διαχωρίζουμε τι είναι πραγματικά σημαντικό και τι όχι, για να επιβιώσουμε ως υγιείς ενήλικες.

Σήμερα θα θυμάμαι ότι, όταν επιλέγω να το παραδώσω και να μην εμπλέκομαι σε ό,τι δε με αφορά, δημιουργώ πιο ισχυρά όρια για τον εαυτό μου.